نمونه رای ممانعت از حق کیفری: متن کامل، مراحل شکایت و نکات حقوقی سال 1405

• رکن قانونی: استناد به ماده 690 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) که اعمالی مانند پی کنی، دیوارکشی، تغییر حد فاصل، کرت بندی و حفر چاه را در اراضی مزروعی، باغات و مراتع جرم انگاری کرده است.
• رکن مادی: انجام فعل فیزیکی و عینی که منجر به ممانعت شود. در این مرحله، اثبات سابقه تصرف یا وجود حق ارتفاق و انتفاع توسط شاکی کفایت می کند و لزوماً نیاز به ارائه سند رسمی مالکیت نیست.
• رکن معنوی: احراز سوء نیت عام (قصد انجام فعل ممانعت) و سوء نیت خاص (قصد اضرار به غیر یا تصرف به نفع خود یا دیگری) با علم به غیرقانونی بودن عمل.

«در خصوص اتهام آقایان الف و ب دایر بر مشارکت در ممانعت از حق ارتفاق موضوع شکایت آقای ج، دادگاه با عنایت به مجموع اوراق و محتویات پرونده از جمله شکایت شاکی، گزارش مرجع انتظامی، صورتجلسه محلی، شهادت شهود، قرارداد عادی مورخ 1383/10/17، پاسخ استعلام شهرداری، اسناد و مدارک تقدیمی طرفین و تحقیقات معموله، بزه انتسابی به نامبردگان را محرز و مسلم دانسته است. لذا به استناد ماده 690 قانون مجازات اسلامی و بند پ ماده 86 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، هر یک را به پرداخت جزای نقدی و نیز رفع ممانعت از حق محکوم می نماید.»

دادگاه در این رای، صرفاً به ادعای شاکی اکتفا نکرده، بلکه با کنار هم قرار دادن ادله متعدد (گزارش انتظامی، شهادت شهود و قرارداد قدیمی)، هم رکن مادی و هم رکن معنوی جرم را احراز نموده است. همچنین حکم به رفع ممانعت در کنار مجازات نقدی، نشان دهنده توجه دادگاه به هر دو جنبه عمومی و خصوصی جرم است.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهرستان]

با سلام و احترام؛

به استحضار می رساند اینجانب [نام و نام خانوادگی] به موجب [نوع سند، مثلاً مبایعه نامه یا سند رسمی] مالک [توصیف ملک] می باشم. ملک مذکور دارای حق ارتفاق [مثلاً حق عبور یا حق مجرای آب] از ملک مشتکی عنه آقای/خانم [نام مشتکی عنه] بوده و سالیان متمادی بدون هیچ گونه مانعی مورد استفاده قرار گرفته است.

متاسفانه مشتکی عنه از تاریخ [تاریخ تقریبی] با انجام اقداماتی مجرمانه نظیر [ذکر دقیق عمل، مثلاً کشیدن دیوار یا حفر چاه] اقدام به ممانعت غیرقانونی و آشکار از حق اینجانب نموده است. این عمل منجر به اضرار به حقوق قانونی اینجانب و ورود خسارت گردیده است.

لذا با توجه به انطباق اقدامات نامبرده با ماده 690 قانون مجازات اسلامی، از محضر آن مقام محترم تقاضای رسیدگی، تعقیب کیفری، مجازات مشتکی عنه و صدور دستور رفع ممانعت و اعاده وضع به حالت سابق را دارم.

پیوست ها: تصویر سند، شهادت شهود، تصاویر محل و گزارش انتظامی.

ریاست محترم شعبه [شماره شعبه] دادگاه کیفری دو شهرستان [نام شهرستان]

با احترام به استحضار می رساند؛

اینجانب [نام و نام خانوادگی] وکیل مدافع متهم آقای [نام متهم] در پرونده کلاسه [شماره پرونده]، در دفاع از موکل و درخواست صدور حکم برائت، موارد ذیل را معروض می دارم:

اولاً: شاکی محترم هیچ گونه دلیل و مدرک معتبر قانونی دال بر وجود حق ارتفاق یا انتفاع قبلی ارائه نکرده اند. بدون احراز وجود حق برای شاکی، اساساً موضوع ممانعت از حق منتفی است.

ثانیاً: اقدامات موکل اینجانب صرفاً در چارچوب اعمال حق مالکیت مشروع بر ملک شخصی خود و جهت حفظ حریم خصوصی بوده و هیچ گونه سوء نیت خاص یا عامی مبنی بر اضرار به غیر وجود نداشته است.

لذا با عنایت به فقدان ارکان سه گانه جرم، تقاضای رسیدگی عادلانه و صدور حکم برائت موکل مورد استدعاست.

آیا با مبایعه نامه عادی می توان شکایت کیفری ممانعت از حق کرد؟

بله، در جرم ممانعت از حق کیفری، مالکیت رسمی شرط نیست. همین که شاکی بتواند سابقه تصرف و استفاده از حق ارتفاق یا انتفاع را با هر مدرکی (از جمله مبایعه نامه عادی، شهادت شهود یا فیش های پرداختی) اثبات کند، برای طرح شکایت کیفری کافی است.

تفاوت اصلی ممانعت از حق کیفری و حقوقی چیست؟

در دعوای حقوقی، هدف صرفاً رفع مانع و بازگرداندن وضعیت به حالت سابق است و مجازاتی مانند حبس در کار نیست. اما در دعوای کیفری، علاوه بر رفع مانع، مرتکب به دلیل برهم زدن نظم عمومی به مجازات حبس یا جزای نقدی نیز محکوم می شود.